Misleidende folder BSN tatoeage (update)

Foto uit de folder

Zojuist bereikte ons het volgende bericht:

DEN HAAG – Het ministerie van Binnenlandse Zaken waarschuwt burgers voor een huis-aan-huis folder die mensen adviseert het burgerservicenummer (BSN) op de linkerarm te laten tatoeëren. De folder is in ieder geval verspreid in Den Haag.

De folder is afkomstig van een organisatie die zich Het Nieuwe Rijk noemt met het logo dat lijkt op het officiele logo van het Rijk. Dat heeft een woordvoerster van het ministerie gemeld.

Volgens de woordvoerster roept de brochure associaties op met de Holocaust. De folder meldt dat mensen op vertoon van hun reisdocumenten de tatoeage gratis kunnen laten aanbrengen.

De lezer wordt doorverwezen naar de gemeente voor meer informatie. Bij hoeveel mensen de folder precies in de bus is gevallen is niet bekend. Andere steden waar de folder is opgedoken zijn Rotterdam, Amsterdam en Utrecht.

» Folder Het Nieuwe Rijk (pdf)

Naast een vrij macabere ‘grap’, speelt de folder in op de angst die veel mensen hebben bij het hele principe van een basisregistratie Personen. Dit wordt gevoed door dezelfde historie. Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog hadden de bezetters voordeel van de reeds bestaande en kwalitatief goede persoonsregistratie in Nederland. Desalniettemin verandert er niet veel met zeg, tien jaar geleden. Het grootste verschil ligt in de uitwisseling en standaardisatie binnen de overheid (één overheid).

Of de folder verspreidende organisatie de maatschappij wil waarschuwen voor te verregaande registratie, is niet duidelijk. Het zal waarschijnlijk wel een van de effecten zijn. Het maakt wel duidelijk welke uitdaging er nog ligt voor het NUP en gelijksoortige programma’s om de burger nog duidelijker te informeren over de plannen en ontwikkelingen.

Update 28 november 2009

Er is ondertussen aardig wat commotie ontstaan over de folder en de achterliggende boodschap van de actiegroep. Staatssecretaris Bijleveld wil gerechtelijke stappen ondernemen. De ‘kunstgroep’ Het Nieuwe Rijk vind de eigen actie echter duidelijk een persiflage. En intussen is de mening in de maatschappij verdeeld. Over twee onderwerpen.

Enerzijds ontstaat een discussie of een dergelijke actie nu wel of niet door de beugel kan. Laten we zeggen smaak en stijl. Deze is natuurlijk provocerend. Ik vraag me ook ter dege af of de beoogde sympathie van de slachtoffers van ‘40-’45 op deze manier bereikt wordt… (Kunst en Public Relations zijn ogenschijnlijk twee afzonderlijke werelden.)

Anderzijds wordt er gebekvecht over het wel of niet wenselijk zijn van de grootschalige gegevensopslag van personen. En dat is een hele wezenlijke. Er zitten duidelijke voor– en nadelen aan. En wat moet daarin leidend zijn?

Het standpunt van Prof.Dr. Jan Grijpink, dat we teveel uitgaan van de feilbaarheid van het systeem en teveel vertrouwen in de kennis en kunde van de bedenkers van het systeem, is in deze discussie een heel interessante. Maar hoe ‘totaler’ het systeem, hoe moeilijker het wordt om de valkuilen te zien, maar ze zijn er. Altijd.

Ik twijfel. De angst voor het in de kaart spelen van een agressor vind ik een lastige. Volgens mij zou een agressor in deze tijd sowieso voldoende nieuwe middelen ter beschikking hebben om relevante informatie te vinden. Als het fout gaat, gaat het toch wel fout. Denk bijvoorbeeld aan het monitoren van internetgebruik. Zegt dat niet veel meer over iemands vijandelijkheid (gedrag en beweegredenen) dan een vingerafdruk?

Dat is geen reden om nu onszelf teveel te beperken. Dat is geen reden om onszelf nu teveel te beperken in informatiseringslagen die we in ons voordeel kunnen maken.